เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ถือได้ว่าเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าที่เป็นแม่แบบของการจัดการเขตรักษา พันธุ์สัตว์ป่าในประเทศไทย สืบเนื่องจากวิสัยทัศน์ในการบริหารจัดการเพื่อการป้องกันพื้นที่ป่าและสัตว์ อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการประสานความร่วมมือกับหน่วยงานอื่นที่มีความชำนาญเฉพาะด้าน ของผู้บังคับบัญชาระดับสูงในกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และโดยการสนับสนุนจาก สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2549 จึงเป็นจุดเริ่มต้นการพัฒนาระบบการลาดตระเวน การตรวจปราบปรามอย่างเป็นระบบ โดยนำเทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์ มาใช้ในการติดตาม ประเมินผลการลาดตระเวน และตรวจสอบปัจจัยคุกคามเป็นครั้งแรกในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง และมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนได้นำไปเป็นแนวทางในการบริหารจัดการพื้นที่อนุรักษ์อื่นๆ ในปัจจุบัน

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งยังคงประสบปัญหาการขาดแคลนบุคลากรที่ สามารถปฏิบัติงานลาดตระเวนได้อย่างสม่ำเสมอและมีประสิทธิภาพ มีความพร้อมทั้งด้านร่างกายและจิตใจ พร้อมที่จะเสียสละทำงานบนความยากลำบาก ในขณะที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ห้วยขาแข้งก็มีปัญหาด้านปัจจัยค่าตอบแทนและ อุปกรณ์ที่จำกัด ด้วยความพยายามในการแก้ปัญหาดังกล่าว กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย ต่างเห็นพ้องถึงความสำคัญในการเสริมสร้างความเข้มแข็งและความพร้อมในการ ปฏิบัติงานด้านการลาดตระเวน ให้กับเจ้าหน้าที่ลาดตระเวนรุ่นใหม่ที่ ยังไม่เคยผ่านการฝึกในโครงการสร้างเสริมประสิทธิภาพและเทคนิคการลาดตระเวน เพื่อการอนุรักษ์สัตว์ป่า ตามหลักสูตรการสร้างเสริมประสิทธิภาพและเทคนิคการลาดตระเวนเพื่อการอนุรักษ์ สัตว์ป่าขั้นพื้นฐาน

สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่านำโดย ดร. อนรรฆ พัฒนวิบูลย์ และเจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดน จากกองกำกับการฝึกอบรมพิเศษ 2 กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน นำทีมโดย พ.ต.ท. บรรลือ มหาศักดิ์ณรงค์ พื้นที่จัดฝึกอบรม เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช โดยมีหัวหน้าเขตฯ คือ นายสุนทร ฉายวัฒนะ ส่วนผู้เข้ารับการฝึกอบรม ครั้งนี้มีจำนวนทั้งสิ้น 40 คน ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จำนวน 32 คน และเจ้าหน้าที่หน่วยป้องกันรักษาป่า กรมป่าไม้ จำนวน 8 คน

การฝึกอบรม

อยู่ในช่วงวันที่ 28 พฤษภาคม -2 มิถุนายน 2553 โดยมีหลัก สูตรการใช้ แผนที่ เข็มทิศ และ GPS โดยเป็นรุ่นใหม่ คือ GPSMap 76 CSx และ 60 CSx การใช้แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลลาดตระเวนและการ จำแนกร่อยรอยสัตว์ป่า สำหรับหลักสูตรของเจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดน ได้แก่ ทดสอบสมรรถภาพร่างกาย, กายบริหารและการเตรียมความพร้อมร่างกายตอนเช้า, สันทนาการและแลกเปลี่ยนประสบการณ์, เทคนิคการลาดตระเวนและการจับกุม (รูปแบบการลาดตระเวน, การพรางตัว, การแกะรอย, ระยะประชิด),การวาง แผนยุทธศาสตร์การลาดตระเวน, การฝึกภาวะเป็นผู้นำ, ภาคปฏิบัติการฝึกใช้การอาวุธปืนHK, และการบำรุงรักษาอาวุธปืน